Mythology

પુરુષોત્તમ માસની કથા-એક ઉપવાસ નું ફળ

અવંતી પુરી નામની નગરીમાં એક સ્વરૂપવાન અને ધર્મનિષ્ઠ બ્રાહ્મણ કન્યા રહેતી હતી એક દાસી એના ઘરનું બધું કામ કરતી અને એ બ્રાહ્મણ કન્યા આખો દિવસ ધર્મધ્યાન કરતી. દિવસો વિતતા ગયા અને એમ કરતાં એકવાર પુરૂષોત્તમ માસ આવ્યો. બ્રાહ્મણ કન્યા જે દરેક વ્રત કરતી એણે આ વ્રત શરૂ કર્યું. દાસી તેનું બધું જ કામ કરે. ખાવા-પીવાનું બધું જ ધ્યાન દાસી રાખે અને બ્રાહ્મણ કન્યા ઉપવાસ કરે.
દાસી તો ભરપેટ જમીને રહે પણ એકેય ઉપવાસ ન કરે.

વ્રત પૂર્ણ થવામાં પાંચ દિવસની વાર હતી ત્યારે દાસી માંદી પડી. અનેક વૈદોને બતાવ્યું ત્યારે વૈદોએ પણ હાથ ઉંચા કરી લીધા. આમ, અંતકાળ નજીક જોઈ તે દાસી ખૂબ રડવા લાગી અને બ્રાહ્મણ કન્યાને કહેવા લાગી કે, નક્કી હવે મારો અંત સમય આવી ગયો છે. મેં કોઈ વ્રત તપ કર્યા નથી કે દાન પુણ્ય કર્યા નથી. જીવનમાં બસ ત્રણ ટંક પેટ ભરીને ખાધું છે. એક પણ ઉપવાસ કર્યો નથી. માટે નક્કી મારે નરકમાં જવું પડશે. હે બહેન! હવે તો તું જ મને બચાવ…

અંત સમયે દાસીને આ પ્રમાણે પશ્ચાતાપ કરતી જોઈ બ્રાહ્મણ કન્યા નું હૃદય દ્રવી ગયું. તેણે કહ્યું કે, હે દાસી! હવે અંત સમયે શોક કરવો વ્યર્થ છે. છતાં પણ તું સંતાપ ન કર. પૂર્વ જન્મમાં જો કોઈ પુણ્ય કર્યા હોય તો જ આ જન્મે ધર્મ કરવાનું સૂઝે. તેં મારી ઘણી સેવા કરી છે. તારા લીધે જ હું વ્રત-તપ કરી શકી છું. તેથી તારી કોઈ અંતિમ ઈચ્છા હોય તો મને જણાવ. હું એ અવશ્ય પૂર્ણ કરીશ.

ત્યારે દાસીએ કહ્યું, હે દેવી! તમે ઘણા વ્રત તપ કર્યા છે. અને અત્યારે પવિત્ર પુરૂષોત્તમ માસ નું વ્રત પણ કરી રહ્યા છો. મેં સાંભળ્યું છે કે આ માસમાં ઉપવાસ કરનારને અલૌકિક ફળ મળે છે. તો મારા પર એક કૃપા કરો, તમારા એ બધા ઉપવાસ માંથી એક ઉપવાસનું ફળ મને આપો, જેથી કદાચ મારું કલ્યાણ થાય.

તત્કાળ બ્રાહ્મણ કન્યાએ જમણા હાથમાં જળ લઈ પુરૂષોત્તમ ભગવાનનું ધ્યાન ધરીને સંકલ્પ કર્યો કે – “જો મેં શ્રધ્ધા ભાવથી ત્રીસ દિવસનું ઉત્તમ વ્રત કરી અને બધા ઉપવાસ પૂર્ણ કર્યા હોય તો મારા એક દિવસના ઉપવાસનું ફળ હું દાસી ને અર્પણ કરું છું.” જ્યાં આવો સંકલ્પ કરી એક ઉપવાસનું ફળ દાસી ને અર્પણ કર્યું, ત્યાં જ દાસી નાં શ્વાસ બંધ થઈ ગયા. સ્વર્ગમાંથી એક દિવ્ય વિમાન આવ્યું અને ભગવાન વિષ્ણુના પાર્ષદો દાસી નાં આત્માને એમની સાથે લઈ ગયા.

ફક્ત એક દિવસના પુણ્ય ના બળે દાસીએ 100 વર્ષ સુધી સ્વર્ગનું સુખ ભોગવ્યું અને ત્યારબાદ એ કાશી નરેશના રાણીની કૂખે જન્મ લઈ એણે રાજકુંવરી નું સુખ પ્રાપ્ત કર્યું.

“યુવાની એળે ગઈ, કર્યા ના ધર્મ ધ્યાન.
“ઘડપણમાં આંખો ગઈ, મહિમા સુણે ન કાન.. “

હે પૂર્ણ પુરૂષોત્તમ પ્રભુ! તમે જેવા દાસીને ફળ્યા, એવા આ વ્રત કરનાર તેમજ કથા વાંચનાર અને સાંભળનાર સૌને ફળજો…
બોલો શ્રી પુરુષોત્તમ ભગવાનની જય….
ૐ નમઃ પાર્વતી પતયે હર હર મહાદેવ હર….

-શાસ્ત્રી તુષાર ભાઈ દવે

9825998872

Categories: Mythology

Leave a Reply