Sense stories / बोध कथाए

મૂર્ખાઓના ભરોસે કીમતી વસ્તુ થઈ કોડીની

એક નાનકડા નગરમાં એક વેપારી વસ્ત્રોનો વેપાર કરતો હતો. નગર નાનકડું હોવાથી વેપારીએ વિચાર્યું કે કોઈક બીજા સ્થળે જઈને કાપડનો વેપાર કરવામાં આવે તો સારી કમાણી થઈ શકે. બીજા પ્રદેશમાં વેપાર કરવા જવાના હેતુથી વેપારીએ વસ્ત્રોની ખરીદી કરી લીધી. વસ્ત્રોને ચામડાની પેટીમાં ભરીને ઊંટો પર પેટીઓ મૂકીને વેપારી બીજા સ્થળોએ વેપાર કરવા નીકળ્યો. વેપારીએ પાંચ ઊંટો પર સામાન ભર્યો હતો. થોડે દૂર જંગલમાં પહોંચ્યા ત્યાં એક ઊંટને પગમાં ઈજા થઈ ગઈ, તેથી વેપારી મુશ્કેલીમાં મુકાયો. ચોમાસું નજીક આવી ગયું હતું અને ક્યારે વરસાદ તૂટી પડે એ કહી શકાય નહીં. વેપારી માટે પશ્ન એ હતો કે આ ઈજા પામેલા ઊંટ પર રહેલા સામાનનું કરવું શું? વેપારીએ જંગલની નજીકના એક ગામમાંથી એક ઊંટ ખરીદવાનું નક્કી કર્યું. વેપારીની સાથે તેના પાંચ સેવકો પણ હતા. ચાર સેવકોને સામાનનું ધ્યાન રાખવાનું કહી અને એક સેવકને સાથે રાખીને વેપારી ઊંટ લેવા ગયો. જતાં જતાં તેણે પેલા ચારેય સેવકોને શિખામણ આપી કે, “આ વસ્ત્રો ખૂબ કીમતી છે એટલે વરસાદ આવે તો આ ચામડાની પેટીઓને કાંઈ જ ન થાય તેની ખાસ કાળજી રાખજો!” ચામડાની પેટીઓ વરસાદથી પલળી ન જાય એની તકેદારી રાખવાનું કહીને વેપારી ઊંટ ખરીદવા જતો રહ્યો.

આ તરફ આકાશમાં વાદળોની ગર્જના થઈ અને થોડી વારમાં તો ધોધમાર વરસાદ શરૂ થઈ ગયો. શેઠ ઊંટો પર મૂકવામાં આવેલી પેટીઓ ન પલળે એનું ખાસ ધ્યાન રાખવાનું કહીને ગયા છે એટલે સેવકોએ વિચાર્યું કે આપણે પેટીઓ ઊંટ પરથી ઉતારીને કોઈ વૃક્ષ નીચે મૂકી દઈએ, પણ વરસાદ તો રોકાતો ન હતો અને શેઠની કડક સૂચના હતી કે આ ચામડાની પેટીઓ પલળવી ન જોઈએ. એટલે આ ચારેય સેવકોએ નક્કી કર્યું કે આપણે એક કામ કરીએ, ચામડાની પેટીઓની અંદર રહેલાં વસ્ત્રોથી આ પેટીઓને ઢાંકી દઈએ એટલે ચામડાની પેટીઓ સલામત રહે. સેવકોએ બધી પેટીઓને કીમતી વસ્ત્રોથી ઢાંકી દીધી. થોડી વારમાં વેપારી ઊંટ લઈને આવી ગયો. તેણે ચામડાની પેટીઓને કીમતી વસ્ત્રોથી ઢાંકેલી જોઈ એટલે તે સેવકો પર ખૂબ જ ગુસ્સે થયો અને બોલ્યો કે, “મૂર્ખાઓ આ કીમતી વસ્ત્રોને કેમ ખરાબ કરી નાખ્યાં?” નોકરો ગભરાતાં ગભરાતાં બોલ્યા કે, “શેઠ તમે જ તો કહ્યું હતું કે આ ચામડાની પેટીઓ વરસાદમાં ન ભીંજાય એનું ધ્યાન રાખજો એટલે અમે પેટીઓને વસ્ત્રોથી ઢાંકી દીધી!” વેપારીને નોકરોની મંદબુદ્ધિ પર ખૂબ ગુસ્સો આવ્યો. તેણે રોષમાં કહ્યું કે મેં એટલા માટે એમ કહ્યું હતું કે આ કીમતી વસ્ત્રો વરસાદથી ન પલળે, પણ તમે પેટીઓ ન ભીંજાય એ માટે કીમતી કાપડ ખરાબ કરી નાખ્યું. વેપારી નિરાશ ચહેરે પોતાના નગરમાં પાછો આવ્યો. સેવકોની મૂર્ખામી બદલ તમામને નોકરીમાંથી કાઢી મૂક્યા. વેપારીને ફાયદો થવાને બદલે આ સેવકોના કારણે નુકસાની વેઠવાનો વારો આવ્યો.

બોધઃ કોઈએ કહેલી વાતનો યોગ્ય અર્થ સમજવામાં ન આવે તો આવું પરિણામ આવે છે. તમે કીમતી વસ્તુ કોના ભરોસે મૂકો છો એ પણ એટલું જ મહત્ત્વનું છે. જવાબદાર અને બુદ્ધિશાળી વ્યકિતને જ કામ સોંપવું જોઈએ, મૂર્ખાઓને નહીં. મૂર્ખ માણસોની સોબતથી પણ નુકસાની વેઠવી પડે છે.

Leave a Reply